
Στις περισσότερες οικογένειες, η διαχείριση των οικονομικών γίνεται με την απλή λογική της κάλυψης των υποχρεώσεων και, αν περισσέψει κάτι στο τέλος του μήνα, το αποταμιεύουμε. Είναι μια χρήσιμη συνήθεια, αλλά δεν αρκεί για να εξασφαλίσει ότι οι σημαντικοί στόχοι της οικογένειας θα μπορούν πράγματι να χρηματοδοτηθούν όταν έρθει η ώρα. Χωρίς συγκεκριμένο σκοπό, χρονικό ορίζοντα και στρατηγική, τα χρήματα μπορεί να παραμένουν αδρανή, να χάνουν μέρος της αγοραστικής τους δύναμης ή απλώς να χρησιμοποιούνται τελικά για άλλες ανάγκες.
Το Financial Planning αλλάζει τη σειρά των πραγμάτων. Δεν περιμένουμε να δούμε τι θα περισσέψει αλλά ξεκινάμε από το τι θέλουμε να πετύχουμε. Σπουδές παιδιών, αγορά κατοικίας, δημιουργία κεφαλαίου, οικονομική ανεξαρτησία, συνταξιοδότηση ή προστασία του επιπέδου ζωής της οικογένειας είναι διαφορετικοί στόχοι, με διαφορετικό κόστος και βάρος και διαφορετικό χρονικό ορίζοντα. Για καθέναν από αυτούς χρειάζεται να γνωρίζουμε πόσο κεφάλαιο θα απαιτηθεί, σε πόσο χρόνο και με ποιον τρόπο μπορεί να δημιουργηθεί.
Παράλληλα, η επιλογή μεμονωμένων αποταμιευτικών προϊόντων, ασφαλιστικών λύσεων ή επενδυτικών προγραμμάτων δεν αποτελεί από μόνη της οικονομικό σχεδιασμό. Το ζητούμενο είναι κάθε εργαλείο να έχει συγκεκριμένο ρόλο μέσα σε ένα ενιαίο πλάνο και να λειτουργεί συμπληρωματικά με όσα η οικογένεια διαθέτει ήδη.

Η διαφορά ανάμεσα στην αποταμίευση και την επένδυση είναι θεμελιώδης και αφορά τον σκοπό, το ρίσκο και τον χρονικό ορίζοντα των χρημάτων σας.
Στην αποταμίευση, συνήθως αναφερόμαστε σε έναν απλό καταθετικό τραπεζικό λογαριασμό, στον οποίο τα χρήματα που τοποθετούμε είναι πάντα* διαθέσιμα, εγγυημένα*, έτοιμα να καλύψουν μια έκτακτη ανάγκη ανάλογα με το κεφάλαιο που έχει μαζευτεί και σε καμία περίπτωση δεν περιμένουμε κάποιο κέρδος.
Σε αντίθεση στην επένδυση, τοποθετούμε χρήματα σε διάφορα χρηματοοικονομικά προϊόντα με σκοπό το κέρδος, σε βάθος χρόνου, αναλαμβάνοντας πάντα το ρίσκο που αναλογεί στο κάθε διαφορετικό προϊόν. Αποτελεί την μοναδική επιλογή για να νικήσετε τη διάβρωση που προκαλεί ο πληθωρισμός στις καταθέσεις.
Όχι απαραίτητα. Ένα σωστό Financial Plan ξεκινά από την καταγραφή όσων υπάρχουν ήδη. Εξετάζουμε ποιον στόχο εξυπηρετεί κάθε κεφάλαιο ή κάλυψη, πόσο διαρκεί και τι κενό παραμένει. Το ζητούμενο δεν είναι να συγκεντρώνονται περισσότερα προϊόντα, αλλά να χρησιμοποιούνται σωστά αυτά που υπάρχουν και να προστίθεται κάτι μόνο όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Αυτή η ολιστική προσέγγιση είναι κεντρικό στοιχείο του Financial Planning.
Η ασφάλιση ζωής είναι ένα εργαλείο προστασίας και όχι υποκατάστατο της αποταμίευσης ή της επένδυσης. Χρησιμοποιείται όταν η οικογένεια εξαρτάται οικονομικά από ένα εισόδημα και θέλουμε να δημιουργηθεί άμεσα ένα κεφάλαιο σε περίπτωση απώλειας αυτού του ανθρώπου. Το ύψος της κάλυψης πρέπει να συνδέεται με πραγματικές ανάγκες, όπως καθημερινά έξοδα, δάνεια, σπουδές παιδιών και άλλους στόχους που θα πρέπει να συνεχίσουν να χρηματοδοτούνται.
Όχι, δεν χρειάζεται αλλά εξαρτάται από το τι θέλετε να προστατεύσετε. Το κτίριο και το περιεχόμενο είναι διαφορετικά πράγματα. Έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές, ρουχισμός, προσωπικός εξοπλισμός και άλλα αντικείμενα μπορούν να έχουν σημαντική συνολική αξία και δεν θεωρείται δεδομένο ότι καλύπτονται επειδή είναι ασφαλισμένο το κτίριο.
Δεν υπάρχει ένα σωστό ποσό για όλους. Μια οικογένεια με δύο σταθερά εισοδήματα και λίγες υποχρεώσεις έχει διαφορετικές ανάγκες από μια οικογένεια που βασίζεται κυρίως σε έναν μισθό, έχει παιδιά και εξυπηρετεί δάνεια.
Το αποθεματικό έκτακτης ανάγκης πρέπει να μπορεί να καλύψει ένα σημαντικό απρόβλεπτο έξοδο ή μια προσωρινή απώλεια εισοδήματος χωρίς να χρειαστεί να πουλήσετε επενδύσεις ή να εγκαταλείψετε μακροπρόθεσμους στόχους. Στο Financial Planning το ύψος του καθορίζεται με βάση τα πραγματικά μηνιαία έξοδα, τη σταθερότητα του εισοδήματος και τις υποχρεώσεις της οικογένειας, όχι με έναν αυθαίρετο αριθμό. Η ύπαρξη ενός κεφαλαίου ανάγκης (emergency fund) θεωρείται βασικό μέρος της συνολικής οικονομικής υγείας.
Αυτό είναι ίσως το πιο πραγματικό ερώτημα του Financial Planning. Σπουδές παιδιών, αγορά κατοικίας, αποπληρωμή δανείου, δημιουργία αποθεματικού και συνταξιοδότηση μπορεί να διεκδικούν ταυτόχρονα το ίδιο διαθέσιμο εισόδημα.
Δεν χρειάζεται όλοι οι στόχοι να χρηματοδοτούνται με τον ίδιο ρυθμό. Τους ιεραρχούμε ανάλογα με το πόσο σημαντικοί είναι, πότε πρέπει να επιτευχθούν, ποιες εναλλακτικές υπάρχουν και ποιες θα ήταν οι συνέπειες αν ένας από αυτούς δεν χρηματοδοτηθεί επαρκώς. Έτσι δημιουργείται ένα σχέδιο που προσαρμόζεται στις πραγματικές δυνατότητες της οικογένειας και όχι ένα σύνολο από ανεξάρτητες οικονομικές αποφάσεις.
Η σύγκρουση μεταξύ χρηματοδότησης των παιδιών και προσωπικών μακροπρόθεσμων στόχων είναι επίσης πολύ συχνό πραγματικό δίλημμα.
Δεν υπάρχει ίδια απάντηση για κάθε δάνειο και κάθε οικογένεια. Χρειάζεται να εξετάσουμε το επιτόκιο και το κόστος του χρέους, το διαθέσιμο αποθεματικό, τον χρονικό ορίζοντα των υπόλοιπων στόχων και πόση οικονομική πίεση δημιουργεί η μηνιαία δόση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η ταχύτερη μείωση ενός ακριβού χρέους έχει προτεραιότητα. Σε άλλες πάλι, μπορεί να υπάρχει λόγος να εξυπηρετείται κανονικά το δάνειο και παράλληλα να δημιουργείται κεφάλαιο για μακροπρόθεσμους στόχους. Το Financial Planning βοηθά να δούμε αυτές τις αποφάσεις μαζί, αντί να αντιμετωπίζουμε κάθε στόχο ξεχωριστά.
Το δίλημμα «χρέος ή επένδυση» εμφανίζεται συχνά τα τελευταία χρόνια σε συζητήσεις ανθρώπων που προσπαθούν να οργανώσουν οικογένεια, σπίτι, συνταξιοδότηση και άλλες οικονομικές υποχρεώσεις ταυτόχρονα.
Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα ανθρώπων που εξετάζουν ασφάλιση ζωής για την οικογένειά τους.
Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας του τύπου «πέντε ή δέκα φορές το εισόδημα». Ξεκινάμε από τις πραγματικές υποχρεώσεις που θα συνεχίσουν να υπάρχουν, όπως στεγαστικό ή άλλα δάνεια, καθημερινά έξοδα, χρόνια μέχρι να ανεξαρτητοποιηθούν τα παιδιά, σπουδές, πιθανό κόστος φροντίδας και μελλοντικοί οικογενειακοί στόχοι.
Από αυτά αφαιρούμε όσα μπορούν ήδη να βοηθήσουν ως πιθανά έσοδα, όπως αποταμιεύσεις, επενδύσεις, υπάρχουσες ασφαλίσεις και το εισόδημα που θα συνεχίσει να υπάρχει. Η διαφορά μάς δίνει μια πολύ πιο ρεαλιστική εικόνα του κεφαλαίου προστασίας που χρειάζεται.